Φθορίζουσα καθοδηγούμενη χειρουργική (5-ALA) στην αντιμετώπιση Γλοιωμάτων

Τα γλοιώματα, ιδιαίτερα εκείνα υψηλότερης κακοήθειας, χαρακτηρίζονται από ασαφή όρια με τον υγιή εγκεφαλικό ιστό.

Στο χειρουργικό μικροσκόπιο, ο νευροχειρουργός βλέπει συχνά έναν ιστό που μοιάζει οπτικά φυσιολογικός, ενώ στην πραγματικότητα περιέχει διάσπαρτα καρκινικά κύτταρα. Αυτή η δυσκολία στον οπτικό διαχωρισμό όγκου και υγιούς ιστού είναι από τους βασικότερους λόγους που η πλήρης χειρουργική αφαίρεση ενός γλοιώματος υψηλής κακοήθειας παραμένει τεχνικά απαιτητική.

Η φθορίζουσα καθοδηγούμενη χειρουργική με 5-ALA αναπτύχθηκε ακριβώς για να απαντήσει σε αυτό το πρόβλημα.

Τι είναι η φθορίζουσα καθοδηγούμενη χειρουργική

Πρόκειται για μια τεχνική που επιτρέπει στον χειρουργό να «βλέπει» τα καρκινικά κύτταρα σε πραγματικό χρόνο, κατά τη διάρκεια της επέμβασης, με τη βοήθεια ειδικού φωτισμού στο χειρουργικό μικροσκόπιο.

Αντί να βασίζεται αποκλειστικά στην εμπειρία και στην οπτική εκτίμηση της υφής του ιστού, ο χειρουργός αποκτά μια πρόσθετη, αντικειμενική «οδηγία» για το πού ακριβώς βρίσκεται ο όγκος - κάτι ιδιαίτερα χρήσιμο κοντά σε ευαίσθητες περιοχές του εγκεφάλου.

Πώς λειτουργεί το 5-ALA

Το 5-ALA (5-αμινολεβουλινικό οξύ) χορηγείται στον ασθενή από το στόμα, λίγες ώρες πριν από το χειρουργείο. Μέσα στα καρκινικά κύτταρα, μεταβολίζεται επιλεκτικά σε μια φωτοευαίσθητη ουσία που συσσωρεύεται σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό στα κύτταρα του γλοιώματος απ' ό,τι στον υγιή εγκεφαλικό ιστό.

Όταν, κατά την επέμβαση, ο χειρουργός εναλλάσσει τον φωτισμό του μικροσκοπίου σε ειδικό μπλε φως, ο όγκος αποκτά χαρακτηριστική ροζ-κόκκινη φθορίζουσα απόχρωση, ενώ ο υγιής ιστός παραμένει σκούρος μπλε.

Η οπτική αυτή αντίθεση επιτρέπει διάκριση που δεν θα ήταν εφικτή με το συμβατικό λευκό φως.

Γιατί βελτιώνει το αποτέλεσμα της επέμβασης

Η μεγαλύτερη ακρίβεια στον εντοπισμό των ορίων του όγκου συνδέεται με υψηλότερο ποσοστό εκτεταμένης, όσο το δυνατόν πληρέστερης αφαίρεσής του (gross total resection). Αυτό έχει πρακτική σημασία, καθώς όσο μικρότερος είναι ο υπολειπόμενος όγκος μετά το χειρουργείο, τόσο ευνοϊκότερη τείνει να είναι η μετέπειτα πορεία της νόσου, σε συνδυασμό πάντα με τις υπόλοιπες θεραπείες (ακτινοθεραπεία, χημειοθεραπεία).

Η τεχνική δεν αντικαθιστά την κλινική κρίση και την εμπειρία του χειρουργού, αλλά λειτουργεί ως πολύτιμο συμπληρωματικό εργαλείο στα χέρια του.

Η εμπειρία του Δρ. Μαζαράκη

Ο Δρ. Νεκτάριος Μαζαράκης είναι πιστοποιημένος στη χρήση 5-ALA και έχει διανύσει το μεγαλύτερο μέρος της χειρουργικής του σταδιοδρομίας σε νευροχειρουργικά κέντρα του Ηνωμένου Βασιλείου, όπου η φθορίζουσα καθοδηγούμενη χειρουργική με 5-ALA αποτελεί καθιερωμένη πρακτική σε επεμβάσεις γλοιωμάτων υψηλής κακοήθειας.

Η εξοικείωση αυτή με προηγμένα χειρουργικά πρωτόκολλα, αποκτημένη μέσα από χρόνια κλινικής πρακτικής σε μεγάλα κέντρα του NHS, αποτελεί βασικό στοιχείο της εξειδίκευσής του στη χειρουργική αντιμετώπιση όγκων εγκεφάλου.

Πότε συστήνεται η τεχνική

Η φθορίζουσα καθοδηγούμενη χειρουργική εξετάζεται κυρίως σε περιπτώσεις γλοιωμάτων υψηλότερου βαθμού κακοήθειας, όπου η οπτική διάκριση όγκου και υγιούς ιστού είναι πιο δύσκολη.

Η καταλληλότητα κάθε ασθενούς αξιολογείται εξατομικευμένα, με βάση την απεικόνιση, τη θέση του όγκου και τη γενικότερη κλινική εικόνα.