Ο 'Σιωπηλός Όγκος' του Εγκεφάλου...

...κυρίως επειδή μπορεί να εξελίσσεται 'αθόρυβα΄για χρόνια είναι το Μηνιγγίωμα. Ας αναφερθούμε, λοιπόν, σε αυτά, μιας και αποτελούν τους πιο συχνούς πρωτοπαθείς όγκους του εγκεφάλου.

Τα μηνιγγιώματα αντιπροσωπεύουν περίπου το 20-30% όλων των ενδοκρανιακών όγκων, και προέρχονται από τις μήνιγγες – τα μεμβρανώδη περιβλήματα που προστατεύουν τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό.

Στο 85-90% των περιπτώσεων είναι καλοήθεις (βαθμού I κατά την ταξινόμηση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας), αναπτύσσονται αργά, πιέζουν αντί να εισχωρούν στον εγκέφαλο και συχνά μένουν σταθερά για χρόνια. Σπάνια εμφανίζονται άτυπα (βαθμού II, 20-30%) ή κακοήθη (βαθμού III, <2%), με ταχύτερη ανάπτυξη και υψηλότερο κίνδυνο υποτροπής.

Παράγοντες Κινδύνου και Επιδημιολογία

Εμφανίζονται συχνότερα σε γυναίκες (2 φορές περισσότερο από άνδρες), ιδίως ηλικίας 40-60 ετών, ενώ μπορούν να προκύψουν σε οποιαδήποτε ηλικία, ακόμη και σε παιδιά ή ηλικιωμένους. Σχετίζονται με προηγούμενη ακτινοθεραπεία, υπερβολική έκθεση σε ακτίνες Χ, γυναικείες ορμόνες (επιτάχυνση κατά εγκυμοσύνη) και κληρονομικές παθήσεις όπως νευροϊνωμάτωση τύπου II, αλλά οι ακριβείς αιτίες παραμένουν άγνωστες. Περίπου το 30% των περιπτώσεων εντοπίζονται τυχαία σε απεικονιστικές εξετάσεις για άλλους λόγους, όπως τραύμα, ενώ πολλαπλά μηνιγγιώματα εμφανίζονται σε <10%.

Συμπτώματα και Κλινική Εικόνα

Πολλά μηνιγγιώματα παραμένουν ασυμπτωματικά για χρόνια, αλλά όταν μεγαλώνουν προκαλούν συμπτώματα ανάλογα με τη θέση (π.χ. κωνάριο, βάση κρανίου, νωτιαίος μυελός). Κοινά συμπτώματα περιλαμβάνουν:

• Πονοκέφαλο που επιδεινώνεται προοδευτικά.

• Επιληπτικές κρίσεις ή σπασμούς.

• Ναυτία, έμετο, αλλαγές όρασης (διπλωπία, θολή όραση).

• Αδυναμία στα άκρα, απώλεια ακοής, διαταραχές ομιλίας ή ισορροπίας.

• Αλλαγές συμπεριφοράς, μνήμης ή γνωστικών λειτουργιών.

Σε σπονδυλική στήλη, προκαλούν πόνο πλάτης ή νευρολογικά ελλείμματα.

Διάγνωση

Η διάγνωση ξεκινά με λήψη ιστορικού και νευρολογική εξέταση, ακολουθούμενη από απεικονιστικές μεθόδους: μαγνητική τομογραφία (MRI) με σκιαγραφικό για λεπτομερή εικόνα θέσης/μεγέθους, και αξονική τομογραφία (CT) για οστικά. Η βιοψία κατά το χειρουργείο επιβεβαιώνει τον ιστολογικό βαθμό (I, II, III) και κακοήθεια.

Θεραπεία και Πρόγνωση

Η θεραπεία είναι εξατομικευμένη βάσει μεγέθους, θέσης, συμπτωμάτων, ηλικίας και βαθμού:

• Παρακολούθηση: Για μικρά, ασυμπτωματικά (MRI κάθε 6-12 μήνες).

• Χειρουργική αφαίρεση: Πρώτη επιλογή, ιδανικά ολική (Simpson βαθμός I, <9% υποτροπή).

• Ακτινοθεραπεία/Ακτινοχειρουργική: Για υπολείμματα, δύσκολες θέσεις (SRS, SRT, IMRT) ή άτυπα/κακοήθη.

• Χημειοθεραπεία: Σπάνια, σε ερευνητικά πρωτόκολλα για ανθεκτικά.

Η πρόγνωση είναι άριστη για καλοήθη (5ετής επιβίωση >90%), με μακροχρόνια παρακολούθηση λόγω πιθανής υποτροπής δεκαετίες μετά.

Πηγή φωτογραφίας: Gaillard F, Silverstone L, Walizai T, et al. Meningioma. Reference article, Radiopaedia.org (Accessed on 11 Dec 2025) https://doi.org/10.53347/rID-1659