Ωλένια Νευρίτιδα: Θεραπεία & Χειρουργείο

Head Injury

Νιώθετε μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στο μικρό και στον παράμεσο δάχτυλο;

Επιδεινώνονται τα συμπτώματα όταν κρατάτε τον αγκώνα λυγισμένο, στο τηλέφωνο ή στον ύπνο;

Πιάνετε τον εαυτό σας να έχει πιο αδύναμη λαβή ή αδέξια δάχτυλα;

Πιθανόν να πρόκειται για ωλένια νευρίτιδα, την πίεση ή τον ερεθισμό του ωλένιου νεύρου καθώς αυτό περνά από τη σήραγγα στην έσω πλευρά του αγκώνα.

Επειδή η πάθηση αφορά νεύρο, η αξιολόγηση από νευροχειρουργό εξασφαλίζει ότι θα εντοπιστεί το ακριβές σημείο της πίεσης και δεν θα συγχυστεί με πρόβλημα που ξεκινά από τον αυχένα.

Ο Νευροχειρουργός Δρ. Μαζαράκης αξιολογεί ολόκληρη την πορεία του ωλένιου νεύρου, από τον αυχένα έως το χέρι, και σχεδιάζει εξατομικευμένο πλάνο αντιμετώπισης.

Τι είναι το ωλένιο νεύρο και η ωλένια νευρίτιδα

Το ωλένιο νεύρο είναι ένα από τα βασικά νεύρα του χεριού. Ξεκινά από τον αυχένα, διατρέχει τον βραχίονα και περνά από την έσω πλευρά του αγκώνα μέσα από έναν στενό δίαυλο που ονομάζεται ωλένια σήραγγα. Ελέγχει την αίσθηση στο μικρό δάχτυλο και στο μισό του παράμεσου, καθώς και πολλούς μικρούς μυς της παλάμης που είναι υπεύθυνοι για τις λεπτές κινήσεις και τη δύναμη της λαβής.

Όταν το νεύρο πιέζεται ή τεντώνεται επίμονα μέσα στη σήραγγα, ιδίως με τον αγκώνα σε παρατεταμένη κάμψη, η λειτουργία του διαταράσσεται και εμφανίζεται η ωλένια νευρίτιδα. Πρόκειται για τη δεύτερη συχνότερη παγίδευση περιφερικού νεύρου στο άνω άκρο, μετά το σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα. Το ωλένιο νεύρο ανήκει στο περιφερικό νευρικό σύστημα, το πεδίο δηλαδή στο οποίο εξειδικεύεται ο νευροχειρουργός.

Συμπτώματα της ωλένιας νευρίτιδας

Τα συμπτώματα συνήθως εγκαθίστανται σταδιακά και εντείνονται με τον χρόνο:

Μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στο μικρό δάχτυλο και στο μισό του παράμεσου, συχνά χειρότερα όταν ο αγκώνας μένει λυγισμένος για ώρα.
Πόνος ή αίσθηση ηλεκτρικού ρεύματος στην έσω πλευρά του αγκώνα, που εκτείνεται προς το χέρι.
Αδυναμία λαβής και αδεξιότητα στα δάχτυλα, όπως δυσκολία στο κούμπωμα ή στο κράτημα μικρών αντικειμένων.
Σε προχωρημένα στάδια, ατροφία των μυών της παλάμης και τάση των δαχτύλων να παίρνουν γαμψή θέση.

Όταν εμφανίζεται μυϊκή ατροφία ή μόνιμη απώλεια αίσθησης, η βλάβη του νεύρου θεωρείται προχωρημένη και η έγκαιρη αξιολόγηση είναι κρίσιμη για την αποφυγή μόνιμων συνεπειών.

Αίτια και παράγοντες κινδύνου

Η ωλένια νευρίτιδα προκαλείται όταν το νεύρο δέχεται πίεση ή επαναλαμβανόμενο τέντωμα στον αγκώνα. Πολύ συχνά ενοχοποιούνται η παρατεταμένη κάμψη του αγκώνα, για παράδειγμα στον ύπνο ή στη χρήση του τηλεφώνου, καθώς και η στήριξη του αγκώνα σε σκληρές επιφάνειες.

Στους παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνονται προηγούμενα κατάγματα ή τραυματισμοί του αγκώνα, η αρθρίτιδα και οι οστικές αλλοιώσεις, ο διαβήτης, καθώς και δραστηριότητες με έντονη καταπόνηση του αγκώνα. Ειδικά η άρση βαρών και η προπόνηση με βάρη μπορούν να επιβαρύνουν το ωλένιο νεύρο, όταν συνοδεύονται από επαναλαμβανόμενη κάμψη ή πίεση στην περιοχή.

Διάγνωση

Η διάγνωση ξεκινά με λήψη ιστορικού και κλινική εξέταση. Ένα κρίσιμο πρώτο βήμα είναι η διαφορική διάγνωση, δηλαδή να ξεχωρίσει ο γιατρός αν η πίεση του νεύρου βρίσκεται πράγματι στον αγκώνα ή αν τα συμπτώματα ξεκινούν ψηλότερα, στον αυχένα, ή χαμηλότερα, στον καρπό. Επειδή αξιολογεί ολόκληρο τον νευρικό άξονα, ο νευροχειρουργός εντοπίζει με ακρίβεια το σημείο της βλάβης και αποφεύγει λανθασμένη θεραπεία.

Κατά την εξέταση, ο γιατρός ελέγχει αν η ελαφριά πίεση ή το χτύπημα πάνω από το νεύρο στον αγκώνα αναπαράγει τα συμπτώματα, ενώ η παρατεταμένη κάμψη του αγκώνα για λίγα λεπτά μπορεί επίσης να τα προκαλέσει. Η διάγνωση επιβεβαιώνεται με ηλεκτρομυογράφημα και μελέτη νευρικής αγωγιμότητας, που εντοπίζουν το ακριβές σημείο της πίεσης, εκτιμούν τη βαρύτητα και αποκλείουν άλλες παθήσεις.

Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, ο υπέρηχος ή η μαγνητική τομογραφία αναδεικνύουν την αιτία της πίεσης.

Πότε η ωλένια νευρίτιδα χρειάζεται νευροχειρουργό

Η ωλένια νευρίτιδα αντιμετωπίζεται αρχικά συντηρητικά και δεν απαιτεί πάντα εξειδικευμένο χειρουργό. Υπάρχουν όμως περιπτώσεις όπου η εμπειρία ενός νευροχειρουργού, ειδικού στη χειρουργική των νεύρων, κάνει ουσιαστική διαφορά:

Προχωρημένη νόσος, με μυϊκή ατροφία, γαμψοδακτυλία ή ευρήματα αξονικής βλάβης στο ηλεκτρομυογράφημα, όπου η αποκατάσταση του νεύρου πρέπει να γίνει έγκαιρα.
Αμφίβολη διάγνωση, όταν τα συμπτώματα μπορεί να προέρχονται από τον αυχένα ή να συνυπάρχει πίεση σε περισσότερα από ένα σημεία ταυτόχρονα.
Ανάγκη μετάθεσης του νεύρου, όταν η απλή αποσυμπίεση δεν αρκεί και το νεύρο πρέπει να μεταφερθεί ή να προστατευθεί με παρέμβαση στο οστό.
Υποτροπή μετά από προηγούμενη επέμβαση, όπου ο ουλώδης ιστός απαιτεί λεπτή μικροχειρουργική νευρόλυση.
Συνοδά νευρολογικά προβλήματα, όπως διαβητική νευροπάθεια, όπου πρέπει να ξεχωρίσει ο εντοπισμένος εγκλωβισμός από μια γενικευμένη πάθηση.

Ο Δρ. Μαζαράκης χειρίζεται το νεύρο υπό μεγέθυνση, με μικροχειρουργική τεχνική που το προστατεύει και βελτιστοποιεί το αποτέλεσμα.

Συντηρητική αντιμετώπιση και φυσικοθεραπεία

Στα ήπια και μέτρια περιστατικά, η αντιμετώπιση ξεκινά πάντα με συντηρητικά μέτρα. Καθοριστικό ρόλο έχει η τροποποίηση των δραστηριοτήτων που καταπονούν το νεύρο, όπως η αποφυγή παρατεταμένης κάμψης και στήριξης του αγκώνα και η βελτίωση της εργονομίας στη δουλειά και στον ύπνο. Ένας ελαφρύς νάρθηκας ή ειδικό επίθεμα που κρατά τον αγκώνα σε έκταση κατά τη διάρκεια της νύχτας ανακουφίζει συχνά σημαντικά, καθώς εμποδίζει το τέντωμα του νεύρου.

Η φυσικοθεραπεία συμπληρώνει το πλάνο με τεχνικές που μειώνουν τον ερεθισμό του νεύρου. Ήπιες ασκήσεις ολίσθησης του ωλένιου νεύρου βοηθούν το νεύρο να κινείται ελεύθερα μέσα στη σήραγγα και διατηρούν την κινητικότητα, ενώ τα αντιφλεγμονώδη μπορούν να ανακουφίσουν σε φάσεις έξαρσης.

Στόχος της συντηρητικής φάσης είναι να ελεγχθεί η πάθηση χωρίς επέμβαση, όταν αυτό είναι εφικτό.

Χειρουργική αντιμετώπιση

Όταν τα συμπτώματα επιμένουν παρά τη συντηρητική αγωγή, ή όταν υπάρχει προχωρημένη νόσος με αδυναμία και ατροφία, ενδείκνυται η χειρουργική αποσυμπίεση του ωλένιου νεύρου. Η επέμβαση γίνεται μέσω τομής στην έσω πλευρά του αγκώνα και αποσκοπεί στην απελευθέρωση του νεύρου από τον ιστό που το πιέζει.

Ανάλογα με τα ευρήματα, η αποσυμπίεση μπορεί να συνδυαστεί με πρόσθια μετάθεση του νεύρου, δηλαδή μεταφορά του στην μπροστινή πλευρά του αγκώνα ώστε να μην τεντώνεται όταν λυγίζει το χέρι, ή με αφαίρεση τμήματος οστού για να διευρυνθεί ο χώρος. Πρόκειται για επέμβαση σύντομης διάρκειας, που στις περισσότερες περιπτώσεις πραγματοποιείται ως ημερήσια νοσηλεία, με τοπική ή γενική αναισθησία.

Η επιλογή της τεχνικής εξατομικεύεται με βάση τη βαρύτητα, την ανατομία και το ιστορικό του κάθε ασθενούς, και εδώ ακριβώς έχει αξία η νευροχειρουργική εμπειρία στον χειρισμό του νεύρου.

Ανάρρωση και αποκατάσταση

Αμέσως μετά την επέμβαση, το χέρι προστατεύεται με επίδεσμο και ενίοτε με ανάρτηση. Τις πρώτες ημέρες συνιστάται ξεκούραση και ήπια χρήση του χεριού για καθημερινές δραστηριότητες, ενώ ήπιες ασκήσεις για τα δάχτυλα, τον καρπό και τον ώμο βοηθούν να μη δημιουργηθεί δυσκαμψία. Η φροντίδα του τραύματος και η αποφυγή έντονης κάμψης του αγκώνα τις πρώτες εβδομάδες έχουν σημασία για την ομαλή πορεία.

Η επιστροφή στην εργασία γίνεται τυπικά σε τρεις έως τέσσερις εβδομάδες, ενώ σε βαριά χειρωνακτική εργασία μπορεί να χρειαστούν έως έξι εβδομάδες. Πολλοί ασθενείς παρατηρούν βελτίωση στο μούδιασμα και το μυρμήγκιασμα σύντομα μετά την επέμβαση.

Σε περιπτώσεις όπου το νεύρο είχε υποστεί σημαντική βλάβη πριν το χειρουργείο, η πλήρης αποκατάσταση της αίσθησης και της δύναμης μπορεί να χρειαστεί αρκετούς μήνες, γεγονός που καθιστά την έγκαιρη αντιμετώπιση καθοριστική.